gototopgototop

fatima-kateban.com

Home نوشتار ابوالقاسم کوفی (متوفّای 352 هـ)

 

 

 

نوشتار ابوالقاسم کوفی (متوفّای 352 هـ)

 

. متکلّم ـ شیراز[1]

وی در مقام پاسخ‌گویی به احادیثِ ساختگی در فضایل خلفا، در مطاعن خلیفه دوم می‌نویسد:

... مَعَ تَسْلیطِهِ لِقُنْفُذٍ ـ ابْنِ عَمِّهِ ـ عَلی ضَرْبِها، وَ ضَغْطِ عُمَرَ لَها بَیْنَ الْبابِ وَ الْحائِطِ حَتّی أسْقَطَتِ ابْنَها مُحسناً...[2]

... با وجود آن که قُنْفُذ ـ پسر عمویش ـ را برای زدنِ[3] آن‌ بانو اختیار داد و عمر او را بین درب و دیوار[4] در هم فشرد ـ به ‌گونه‌ای که فرزندش محسن[5] را فرو انداخت ـ .

واژگان کلیدی

. سَلَّطَ هـ عَلی: اختیار کاری را به کسی داد، قدرتِ انجام عملی را به کسی داد.

. ضَغَطَ هـ بـ : عَصْرُ شَیْءٍ إلی شَیْءٍ، روی هم فشردن، تحتِ فشار قرار دادن (به وسیله چیزی).

یادداشت‌های پراکنده

- نام کتابِ اَلْإستغاثه در رجال نَجاشی (ردیف 691)، «البِدَعُ الْمُحْدثه» ثبت شده است.[6]

- موضوع کتابِ اَلْإستغاثه، مطاعن خلفا و نقد و بررسی احادیثِ جعلی در فضایل آنان می‌باشد. بدین ترتیب، ابوالقاسم کوفی در این کتاب، وارد مباحثِ اثباتی امامت (مقاماتِ امامان) نمی‌شود.

- شیخ طوسی در فهرست (ردیف 390)[7] و نَجاشی در رجال (ردیف 691)[8]، در میزانِ اعتبار کتاب‌های وی اختلافِ نظر دارند.

- با توجّه به متّهم شدنِ ابوالقاسم کوفی در برخی کتب رجالی به غلوّ، اَفَندی در کتابِ ریاضُ العلماء (ج 3، ص 355، به کوشش: سیّد احمد حسینی) و خوانساری در کتاب روضاتُ الجنّات (ج 4، ص 291)، کتابِ اَلْإستغاثه را از نگاشته‌های دورانِ استقامت ]= دوران صحّتِ عقیده و بینش] ابوالقاسم کوفی دانسته‌اند.

- متّهم شدنِ ابوالقاسم کوفی به غلوّ از سوی نَجاشی، هیچ ارتباطی با نظرات او در کتابِ اَلْإستغاثه (ذکر مطاعن خلفا) ندارد؛ چرا که در رجال نَجاشی، با افراد متعدّدی مواجه می‌شویم که علیرغم نگارش کتاب در زمینه مَثالبِ خلفا، توثیق هم شده‌اند.[9]

- تضعیفِ مؤلّفِ یک کتاب یا متّهم شدنِ او به غلوّ، لزوماً به این معنا نیست که هیچ کدام از مطالب مندرج در کتابِ وی، قابل استناد و اعتماد نمی‌باشد؛ چنانچه:

نَجاشی درباره «حسن بن محمّد بن سهل نَوْفَلی» می‌نویسد:

ضَعیفٌ لکِنْ لَهُ کِتابٌ حَسَنٌ کَثیرُ الْفَوائِدِ...[10]

ضعیف است؛ ولی کتابِ خوبی با فایده‌های فراوان دارد.

وی همچنین درباره «حسین بن عبیدالله السَعدی» می‌نویسد:

مِمَّنْ طُعِنَ عَلَیْهِ وَ رُمِیَ بِالْغُلُوِّ. لَهُ کُتـُبٌ صَحیحَةُ الْحَدیثِ...[11]

از جمله کسانی است که سرزنش شده و به غلوّ متّهم گردیده است. کتاب‌هایی با احادیثِ صحیح ]هم[ دارد.



[1] ـ آرامگاه وی در پنج فرسخی فَسا [از توابع استان فارس] قرار دارد.

.ک: رجال نَجاشی، ردیف 691.)

[2] ـ الإستغاثه، ص 227، چاپ: الأعلمی ـ طهران.

[3] ـ جهت آشنایی با سایر نقل‌های حاکی از ایراد ضرب و جرح، ر.ک: دراسة و تحلیل حول الهجوم علی بیت فاطمه‌علیهاالسّلام، ذیل شماره‌های:89 ـ 93 ـ 98 ـ 109 ـ 125 ـ 144 ـ 145 ـ 246 ـ 258 ـ 261 ـ 264 ـ 266 ـ 267 ـ 276 ـ.278

[4] ـ جهت آشنایی با سایر نقل‌های حاکی از اصابت درب به حضرت زهرا‌علیهاالسّلام، ر.ک: دراسة و تحلیل حول الهجوم علی بیت فاطمه‌علیهاالسّلام، ذیل شماره‌های:136 ـ 150 ـ 190 ـ 193 ـ 238 ـ 241 ـ 242 ـ 259 ـ 263 ـ 269 ـ 270 ـ 271 ـ 277 ـ.278

[5] ـ جهت آشنایی با سایر نقل‌های حاکی از سقط حضرت محسن‌علیهالسّلام، ر.ک: دراسة و تحلیل حول الهجوم علی بیت فاطمه‌علیهاالسّلام، ذیل شماره‌های:56 ـ 97 ـ 131 ـ 136 ـ 144 ـ 145 ـ 150 ـ 175 ـ 181 ـ 184 ـ 188 ـ 190 ـ 193 ـ 207 ـ 238 ـ 241 ـ 242 ـ 243 ـ 246 ـ 251 ـ 257 ـ 259 ـ263 ـ 269 ـ 270 ـ 271 ـ 274 ـ 276 ـ 277 ـ 278 ـ.280

[6] ـ الذَریعه، ج ص 28 .

[7] ـ صَنَّفَ کُتُباً کَثیرَةً سَدیدَةً.

[8] ـ صَنَّفَ کُتُباً کَثیرَةً أکْثَرُها عَلَی الْفَسادِ.

[9] ـ برای مثال: ر.ک: رجال نَجاشی، ردیف‌های 203 ـ 239 ـ 428 ـ 492 ـ 664 ـ 676 ـ 741 ـ948 ـ 1028 .

[10] ـ رجال نَجاشی، ردیف 75 .

[11] ـ رجال نَجاشی، ردیف 86 .

 

 

 

آمار بازدید

بازدیدهای محتوا : 45384

ترافیک سایت

 28 مهمان حاضر